Główny Urząd Nadzoru Budowlanego udostępnia projekty architektoniczno-budowlane domów jednorodzinnych, które powstały w wyniku konkursów kierowanych do projektantów oraz zespołów projektowych. W internetowym katalogu można znaleźć zarówno niewielkie domy o powierzchni zabudowy do 70 m², jak i większe budynki o powierzchni użytkowej 120, 150 oraz 180 m².
Część projektów została opracowana bezpośrednio w technologii szkieletowej. Drewno budowlane może być jednak potrzebne również podczas realizacji domów zaprojektowanych w technologii tradycyjnej – między innymi do wykonania więźby dachowej, stropu, zadaszenia, drewnianej elewacji lub dodatkowego tarasu.
Skąd pochodzą bezpłatne projekty domów GUNB?
Pierwszy otwarty konkurs architektoniczny dotyczący domów jednorodzinnych do 70 m² GUNB ogłosił jesienią 2021 roku. Jego celem było wyłonienie funkcjonalnych, estetycznych i oszczędnych projektów przeznaczonych dla osób budujących dom na własne potrzeby mieszkaniowe.
Po zakończeniu konkursu autorzy nagrodzonych koncepcji zostali zaproszeni do przygotowania pełnych projektów budowlanych. W 2022 roku uruchomiono platformę, na której udostępniono 72 projekty w różnych wersjach, opracowane przez 25 wykonawców. Katalog wyposażono również w filtry ułatwiające wyszukanie budynku odpowiadającego wymaganiom inwestora.
W 2023 roku GUNB rozpoczął kolejny konkurs, tym razem poświęcony większym domom jednorodzinnym o powierzchni użytkowej 120, 150 i 180 m². Konkurs podzielono na 12 części, obejmujących między innymi budynki parterowe, domy z poddaszem użytkowym, projekty przeznaczone na wąskie działki oraz rozwiązania dostosowane do trudnych warunków gruntowych.
Projekty domów w technologii szkieletowej
W konkursie dotyczącym większych budynków dwie części przeznaczono bezpośrednio dla technologii szkieletowej. Obejmowały one parterowy dom jednorodzinny o powierzchni użytkowej 120 m² oraz parterowy dom jednorodzinny o powierzchni użytkowej 150 m².
Budownictwo szkieletowe wymaga zastosowania odpowiednio przygotowanego drewna o powtarzalnych parametrach. Rodzaj materiału, jego klasa wytrzymałości, przekrój, długość oraz sposób połączenia elementów powinny wynikać z dokumentacji konstrukcyjnej wybranego budynku.
W naszej ofercie dostępne są trzy podstawowe grupy materiałów wykorzystywanych w nowoczesnych konstrukcjach drewnianych:
- drewno lite C24
- drewno KVH
- drewno klejone warstwowo BSH
Drewno konstrukcyjne C24
Drewno C24 jest litym drewnem konstrukcyjnym sortowanym wytrzymałościowo. Materiał jest najczęściej suszony komorowo, czterostronnie strugany, fazowany oraz kontrolowany pod kątem jakości i parametrów konstrukcyjnych.
Drewno C24 może być stosowane między innymi w ścianach i stropach budynków szkieletowych, więźbach dachowych, konstrukcjach zadaszeń oraz innych elementach nośnych wskazanych w projekcie. Ze względu na ograniczenia produkcyjne i transportowe jego długości handlowe zwykle sięgają około 6 metrów.
Drewno KVH do ścian, stropów i dachów
KVH to lite drewno konstrukcyjne suszone komorowo i strugane, często łączone po długości na mikrowczepy. Selekcja materiału oraz kontrolowany proces produkcji pozwalają uzyskać elementy o powtarzalnych wymiarach i dobrej stabilności.
Belki KVH znajdują zastosowanie przede wszystkim w konstrukcjach szkieletowych, dachowych oraz innych elementach nośnych budownictwa drewnianego. W zależności od producenta, przekroju oraz możliwości transportowych dostępne mogą być elementy o długości do około 13 metrów.
Belki BSH do większych przekrojów i rozpiętości
BSH jest drewnem klejonym warstwowo, powstającym z wysuszonych i wyselekcjonowanych lameli. Lamele są łączone po długości, a następnie klejone warstwowo w belki o określonym przekroju.
Belki BSH stosuje się przede wszystkim tam, gdzie potrzebne są większe przekroje, wysoka stabilność wymiarowa lub możliwość wykonania dłuższych elementów konstrukcyjnych. Materiał może być używany w konstrukcjach dachowych, stropach, podciągach, zadaszeniach tarasowych oraz elementach pozostawionych jako widoczna część budynku.
Elewacja drewniana w domu z projektu GUNB
Projekt domu może przewidywać drewniane wykończenie całej fasady albo tylko wybranych fragmentów budynku. Deski można łączyć z tynkiem, cegłą, betonem lub innymi materiałami elewacyjnymi, podkreślając wejście, część ogrodową, poddasze albo wybraną ścianę.
Jeżeli drewniana elewacja nie została uwzględniona w podstawowej dokumentacji, jej zastosowanie należy ustalić na etapie adaptacji projektu. Trzeba uwzględnić nie tylko wygląd desek, ale również sposób przygotowania podkonstrukcji, szczelinę wentylacyjną, kierunek montażu oraz rozwiązania przy oknach, narożnikach i pozostałych połączeniach.
W ofercie dostępne są deski elewacyjne ze świerku, modrzewia syberyjskiego, termo sosny, termo jesionu oraz modrzewia kanadyjskiego i kompozytu. Dostępne są także profile opalane metodą Shou Sugi Ban. Poszczególne materiały różnią się rysunkiem drewna, kolorem, stabilnością wymiarową, trwałością oraz zakresem późniejszej pielęgnacji.
Świerk jest ekonomicznym rozwiązaniem do wielu realizacji. Modrzew syberyjski wyróżnia się wyrazistym usłojeniem i jest często wybierany ze względu na stosunek ceny do właściwości użytkowych. Termo sosna oraz termo jesion są poddawane modyfikacji termicznej, która poprawia stabilność materiału. Modrzew kanadyjski może być stosowany zarówno w klasycznych profilach elewacyjnych, jak i w nowoczesnych układach typu romb.
Dodatkowy taras przy domu
Strefę przydomową można uzupełnić o taras połączony z salonem, jadalnią albo wyjściem do ogrodu. Jego wielkość, poziom oraz sposób posadowienia powinny być dostosowane do projektu budynku, ukształtowania terenu i planowanego sposobu użytkowania.
Taras drewniany lub taras z kompozytu wykonuje się na odpowiednio przygotowanej podkonstrukcji, najczęściej z legarów. Należy zapewnić odprowadzanie wody, właściwe odstępy między deskami oraz odpowiednią wentylację konstrukcji. Istotne jest również dopasowanie rodzaju legarów i mocowań do wybranej deski.
Nasza oferta obejmuje deski tarasowe ze świerku, modrzewia syberyjskiego, termo sosny, termo jesionu, Bangkirai oraz innych gatunków egzotycznych. Dostępne są także deski kompozytowe.
Świerk jest rozwiązaniem ekonomicznym, wymagającym odpowiedniego zabezpieczenia i regularnej konserwacji. Modrzew syberyjski łączy naturalny wygląd z dobrą trwałością. Bangkirai i inne gatunki egzotyczne wyróżniają się dużą twardością oraz naturalną odpornością. Termo jesion i termo sosna mają podwyższoną stabilność wynikającą z obróbki termicznej. Alternatywą jest kompozyt, który zwykle wymaga mniej okresowych zabiegów pielęgnacyjnych niż drewno naturalne, ale nadal powinien być regularnie czyszczony.
Przy planowaniu tarasu warto od razu uwzględnić nie tylko powierzchnię desek, ale również legary, mocowania, dylatacje, obróbkę krawędzi, stopnie oraz ewentualną konstrukcję zadaszenia. Do wykonania drewnianego zadaszenia tarasu mogą być stosowane elementy C24, KVH lub BSH, jeżeli takie rozwiązanie zostało przewidziane i obliczone w dokumentacji konstrukcyjnej.
Jak przygotować zamówienie materiałów na podstawie projektu?
Dokumentacja architektoniczno-budowlana jest punktem wyjścia do określenia technologii wykonania domu. Szczegółowe zapotrzebowanie na materiały powinno wynikać z części konstrukcyjnej, rysunków wykonawczych oraz zestawienia elementów.
Przed przygotowaniem zamówienia należy sprawdzić:
- rodzaj oraz klasę drewna wymaganą w dokumentacji
- przekroje, długości i liczbę elementów konstrukcyjnych
- powierzchnię elewacji lub tarasu po odjęciu otworów i przerw
- wymagane profile desek oraz kierunek ich montażu
- rodzaj podkonstrukcji, legarów, łat i elementów mocujących
- potrzebny zapas materiału związany z docinaniem
- możliwość rozładunku i przechowywania długich elementów na placu budowy
- zakres dodatkowego docinania, impregnacji, olejowania albo malowania
Nie należy samodzielnie zmniejszać przekrojów elementów ani zastępować materiału konstrukcyjnego innym rodzajem drewna. Zmiana C24, KVH lub BSH powinna zostać sprawdzona przez osobę odpowiedzialną za konstrukcję budynku.
Gdzie znaleźć projekty architektoniczno-budowlane GUNB?
Projekty można przeglądać w internetowym katalogu projektów architektoniczno-budowlanych prowadzonym przez Główny Urząd Nadzoru Budowlanego pod adresem https://arch.gunb.gov.pl/projekty-architektoniczno-budowlane. Dostępne filtry pomagają wyszukiwać propozycje według parametrów i cech budynku.
Po wyborze projektu należy przeanalizować jego technologię oraz część konstrukcyjną. Na podstawie przygotowanego zestawienia można następnie dobrać dostępne w naszej ofercie drewno C24, KVH lub BSH, a także deski elewacyjne, deski tarasowe, legary, mocowania i preparaty przeznaczone do zabezpieczania drewna.
